Waarom komen maagklachten zo vaak voor?

Velen hebben zichzelf deze vragen gesteld: waarom doet mijn maag pijn? Eet ik ongezond of verkeerd? Ben ik intolerant voor bepaald voedsel? Dat betekent echter niet dat uw dieet het probleem is!

Stress en indigestie

De hersenen en het spijsverteringsstelsel communiceren via het zenuwstelsel, het hormonale systeem en het immuunsysteem. Stress kan de mobiliteit, gevoeligheid voor pijn en eetgewoonten veranderen; bij sommige mensen verhoogt het krampen, diarree of constipatie.

Het autonome zenuwstelsel bevat componenten die samenwerken om het lichaam te reguleren. Er bestaat geen simpele tegenstelling tussen een ‘goed’ systeem dat verteert en een ‘slecht’ systeem dat organen afsluit. Aanhoudende symptomen mogen niet aan stress worden toegeschreven totdat er een juiste evaluatie is uitgevoerd.

Regelmatige slaap, matige activiteit en psychologische ondersteuning kunnen nuttig zijn. Sommige stoornissen in de darm-herseninteractie kunnen indien nodig worden geïntegreerd met speciale psychologische behandelingen, voeding en medicijnen.

Beweging en spijsvertering

Regelmatige lichamelijke activiteit, afgestemd op uw gezondheid, kan de regelmaat van de stoelgang en het algehele welzijn bevorderen. Lange dagen zitten kunnen gepaard gaan met minder beweging, veranderingen in de routine of een slechte vochtinname, wat bij sommige mensen constipatie veroorzaakt.

Loop- en zitperioden zijn vaak praktische gewoonten. De hoeveelheid activiteit moet geleidelijk worden verhoogd. Oefening verwijdert een darmobstructie niet en vervangt de symptomen van aanhoudende pijn niet.

Zachte ademhaling kan u helpen ontspannen; het is niet nodig om bloed uit de organen te “pompen” met behulp van diafragmatische oefeningen. Als de activiteit u aanzienlijke pijn, duizeligheid of ongemak bezorgt, stop dan en zoek advies.

Dieet en eetgewoonten

Langzaam eten, comfortabel kauwen en een redelijk regelmatig schema aanhouden, kunnen de maaltijden beter beheersbaar maken. Een kort dagboek met voedingsmiddelen, symptomen en medicijnen kan de arts helpen verbanden te identificeren zonder te concluderen dat elk symptoom het gevolg is van intolerantie.

Een veelzijdige voeding biedt vezels, eiwitten, vetten en micronutriënten. Gekookt voedsel en gemaksvoedsel zijn niet noodzakelijkerwijs vitaminevrij: de ingrediënten, de hoeveelheid en de algehele samenstelling zijn belangrijk. Vezels moeten worden aangepast aan de tolerantie en darmomstandigheden.

Vermijd brede uitsluitingen of supplementen voor darmherstel zonder klinische reden. Als specifieke veranderingen gerechtvaardigd zijn, zoals een FODMAP-dieet, kan ondersteuning van een gekwalificeerde professional nuttig zijn en worden voedingsmiddelen opnieuw geïntroduceerd.

Afweer en ziekten van het spijsverteringskanaal

Darmslijmvlies, slijm, afscheidingen uit het spijsverteringskanaal, microbioom en immuuncellen dragen bij aan de bescherming van het lichaam. Deze functies voorkomen niet alle infecties of ziekten en kunnen niet worden beoordeeld door een eenvoudig handmatig buikonderzoek.

Infecties, ontstekingen, veranderingen in mobiliteit en andere ziekten hebben verschillende mechanismen. Antibiotica kunnen darmeffecten hebben, maar wanneer geïndiceerd behandelen ze specifieke infecties: ze mogen niet worden gestopt of vermeden uit angst voor algemene ‘immuunsuppressie’.

Niet alle hieronder beschreven aandoeningen komen even vaak of even dringend voor. Het bezoek en eventuele tests helpen bij het differentiëren van situaties en het kiezen van behandelingen. Er is geen betrouwbaar bewijs dat osteopathie deze ziekten geneest door organen, zenuwen of het immuunsysteem te reguleren.

Maag- en twaalfvingerige darmzweren

Een maagzweer is een beschadiging van het slijmvlies van de maag of de twaalfvingerige darm. De meest voorkomende oorzaken zijn infecties Helicobacter pylori en gebruik van niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen. Het kan pijn in de bovenbuik, misselijkheid of een vroeg vol gevoel veroorzaken, maar blijft soms minimaal symptomatisch.

Uw arts kan een test op H. pylori aanvragen en, indien nodig, gastroscopie. Een geneesmiddel dat de zuurgraad vermindert, kan de genezing bevorderen; antibiotica worden voorgeschreven om de geïdentificeerde infectie te elimineren. De keuze en de duur zijn afhankelijk van het geval en het resultaat van de uitroeiing kan vervolgonderzoek vereisen.

Rapporteer alle gebruikte medicijnen. Stop niet op eigen houtje met het innemen van aspirine of andere voorgeschreven medicijnen. Bloed braken, zwarte en teerachtige ontlasting, flauwvallen of plotselinge hevige pijn vereisen onmiddellijke hulp door 112 te bellen.

duodenale atresie

Duodenale atresie is een aangeboren afwijking waarbij het eerste deel van de dunne darm sluit en de doorgang van de maaginhoud verhindert. Het kan worden vermoed tijdens prenatale echografie; na de bevalling zullen radiologische tests de verstopping helpen bevestigen.

De pasgeborene kan na het voeden overgeven en soms groene gal overgeven. Groen braaksel bij een pasgeborene vereist onmiddellijke evaluatie in het ziekenhuis. Het mag niet worden behandeld als louter reflux met massage of melkuitwisseling.

De behandeling omvat indien nodig stabilisatie, vloeistoffen en maagdecompressie, gevolgd door een operatie om de stoelgang te herstellen. De chirurg verbindt de bruikbare delen van de darm; het gaat niet noodzakelijkerwijs om het verwijderen van een deel van de twaalfvingerige darm. Het herstel van de voeding wordt bewaakt door het neonatale team.

Het divertikel van Meckel

Het divertikel van Meckel is een klein uitsteeksel van de dunne darm dat vanaf de geboorte aanwezig is vanwege de constantheid van de embryonale structuur. Veel mensen hebben geen symptomen en weten niet dat ze die hebben.

In sommige gevallen kan het bloedingen, ontstekingen of darmblokkades veroorzaken. Bij kinderen moet bloed in de ontlasting of aanzienlijke buikpijn worden beoordeeld; overvloedig bloeden, duidelijke bleekheid, slaperigheid of flauwvallen zijn tekenen van urgentie.

De arts kiest de tests op basis van de symptomen: echografie, bloedonderzoek, speciale scans of andere tests kunnen worden gebruikt. Als het divertikel complicaties veroorzaakt, kan een operatie noodzakelijk zijn. In het geval van een accidentele, asymptomatische bevinding wordt de balans tussen de voordelen en risico’s van de procedure individueel beoordeeld.

Appendicitis

Blindedarmontsteking is een ontsteking van de appendix, een klein verlengstuk van de appendix. De pijn kan beginnen bij de navel en zich verplaatsen naar de rechter onderbuik, maar de vorm van de manifestatie varieert, vooral bij kinderen en tijdens de zwangerschap.

Misselijkheid, verlies van eetlust en koorts kunnen ermee gepaard gaan. Pijn die verergert of zich aan de rechterkant bevindt, vereist dringende evaluatie. Voor zeer ernstige en gegeneraliseerde pijn, ernstig ongemak of tekenen van sepsis is noodnummer 112 vereist.

Diagnose combineert onderzoek, analyse en eventuele echografie of CT-scan. De behandeling is meestal chirurgisch; sommige geselecteerde gevallen kunnen onder medisch toezicht met antibiotica worden behandeld. Het wordt afgeraden om thuis te wachten en alleen de symptomen te behandelen: een perforatie kan buikvliesontsteking en andere complicaties veroorzaken.

Diverticulose en diverticulitis

Divertikels zijn kleine uitsteeksels van de wand van de dikke darm. De aanwezigheid ervan zonder symptomen wordt diverticulose genoemd; velen veroorzaken geen problemen. Diverticulitis is een ontsteking van diverticulitis die constante pijn kan veroorzaken, vaak aan de linkerkant, koorts en veranderingen in de stoelgang.

De evaluatie kan tests en CT-scans omvatten, afhankelijk van de ernst en vermoedens. De behandeling wordt afgestemd op de situatie: pijnbestrijding, voedingsadviezen en indien nodig antibiotica. Abcessen, perforaties of verstoppingen kunnen een ziekenhuisopname, drainage of een operatie vereisen.

Buiten de acute fase kan een gevarieerd dieet met geleidelijke introductie van vezels helpen bij de regelmaat. Volg tijdens een aanval de medische voedingsaanbevelingen in plaats van automatisch meer vezels te eten. Ernstige pijn die gepaard gaat met braken, een opgeblazen gevoel of het onvermogen om gas door te laten, hevig bloeden of verwarring vereist onmiddellijke aandacht.

De ziekte van Crohn

De ziekte van Crohn is een chronische ontstekingsziekte die verschillende delen van het spijsverteringskanaal kan aantasten. Het kan diarree, pijn, vermoeidheid en gewichtsverlies veroorzaken, evenals perioden van exacerbatie en remissie. De symptomen alleen geven niet de locatie of omvang van de ontsteking aan.

Voor de diagnose kunnen bloed- en ontlastingsonderzoeken, endoscopie met biopsieën en radiologische onderzoeken nodig zijn. Ook wordt er rekening gehouden met infecties en andere mogelijke oorzaken.

De speciale route heeft tot doel ontstekingen onder controle te houden, remissie te bevorderen en complicaties te voorkomen. Het omvat medicijnen die worden gekozen op basis van de ernst, voedingsondersteuning en soms een operatie. Nieuwe, hevige pijn, hoge koorts, uitdroging of vermoedelijke verstopping vereisen onmiddellijke aandacht. Manipulaties vervangen de behandeling van de ziekte niet.

colitis ulcerosa

Colitis ulcerosa is een chronische ontstekingsziekte die het rectum aantast en zich naar een deel of de gehele dikke darm kan verspreiden. Bloederige diarree, urgentie, pijn en vermoeidheid zijn mogelijke symptomen; intensiteit en frequentie variëren.

De diagnose is gebaseerd op klinische beoordeling en door de gastro-enteroloog geselecteerde tests, waaronder ontlasting, bloed en endoscopie met biopsieën. Het kan niet worden bevestigd door het uiterlijk van de ontlasting alleen.

Medicijnen helpen remissie te veroorzaken en te behouden. Ernstige exacerbaties vereisen ziekenhuisopname; in bepaalde gevallen kan een operatie noodzakelijk zijn. Door het verwijderen van de dikke darm wordt de ziekte in dat gedeelte verwijderd, maar het gaat om een ingewikkeld proces waarvan we de gevolgen zullen bespreken. Hevige bloedingen, koorts, hevige pijn of uitdroging vereisen een dringende evaluatie.

Darminvaginatie

Bij invaginatie glijdt het ene deel van de darm in het andere, waardoor een verstopping ontstaat en mogelijk de bloedstroom wordt verminderd. Het is vooral belangrijk voor baby’s en kleine kinderen.

Ernstige pijn, bleekheid, depressie, braken en opgezette buik kunnen voorkomen. Bloed en slijm in de ontlasting kunnen later verschijnen: u moet niet wachten tot ze om hulp roepen. Een kind met deze symptomen heeft dringend ziekenhuisbehandeling nodig.

Echografie bevestigt meestal de diagnose. Na stabilisatie kan in voorkomende gevallen worden geprobeerd de omvang te verkleinen met een luchtklysma onder radiologische controle. Als dit niet geïndiceerd is, niet lukt of als er complicaties optreden, is een operatie noodzakelijk. Het is een ziekenhuisbehandeling en nooit een procedure die thuis moet worden uitgevoerd.

Cirrose

Cirrose is een vergevorderde chronische leverschade die gepaard gaat met littekenvorming en veranderingen in de structuur ervan. Oorzaken zijn onder meer alcoholgerelateerde ziekten, chronische hepatitis, metabole leverziekte en sommige auto-immuunziekten of genetische ziekten.

Het kan in eerste instantie geen symptomen veroorzaken. Later kunnen vermoeidheid, geelzucht, zwelling van de buik of benen, bloedingen en concentratieproblemen optreden. Analyse, echografie en evaluatie van de diagnose van fibrose; indien nodig worden andere tests gekozen.

Het behandelen van de oorzaak en het voorkomen van complicaties kan de progressie vertragen. Speciale monitoring, voedingsondersteuning en onthouding van alcohol zijn belangrijk; als er sprake is van een verslaving, moet het stoppen met medische hulp geregeld worden. In sommige gevallen wordt orgaantransplantatie overwogen. De prognose hangt af van het stadium en de respons op de behandeling, niet van één procent.

Voor het braken van bloed, zwarte ontlasting of plotselinge verwarring is het noodnummer 112 nodig.

Levertumoren

Een tumor die in de lever ontstaat, moet onderscheiden worden van een uitzaaiing die in een ander orgaan ontstaat. Goedaardige laesies, zoals sommige cysten of angiomen, vallen in een andere categorie: het vinden van een laesie betekent niet automatisch kanker.

Risicofactoren zijn afhankelijk van het type tumor; sommige chronische leverziekten zijn geassocieerd met hepatocellulair carcinoom. Symptomen kunnen in eerste instantie afwezig zijn of kunnen bestaan uit pijn, gewichtsverlies, geelzucht en vermoeidheid.

Tests kunnen echografie, CT of MRI omvatten, en in bepaalde gevallen een biopsie. De behandeling hangt af van de oorsprong, omvang, leverfunctie en algemene gezondheid. Opties omvatten chirurgie, orgaantransplantatie voor geselecteerde patiënten, ablatie, vasculaire behandelingen, bestralingstherapie en oncologische medicijnen. Een team van experts legt de doelen, voordelen en risico’s van het voorgestelde traject uit.

Geelzucht

Geelzucht is het geel worden van de huid en het oogwit, veroorzaakt door de ophoping van bilirubine in het bloed. Het is een klinisch symptoom, geen onafhankelijke ziekte. Het kan gepaard gaan met donkere urine, bleke ontlasting en jeuk.

Oorzaken zijn onder meer leverziekte, verstopping van galwegen en verhoogde vernietiging van rode bloedcellen. Nieuwe geelzucht vereist onmiddellijke medische evaluatie met tests en mogelijke beeldvorming. De behandeling hangt af van de oorzaak.

Als dit gepaard gaat met koorts, hevige buikpijn, verwarring of ernstig ongemak, is dringende aandacht nodig. In het geval van pasgeborenen wordt bij de evaluatie een bepaalde route gevolgd: geelzucht mag niet worden behandeld door blootstelling aan de zon of huismiddeltjes.

Leversteatose en stofwisselingsstoornissen

Steatose is de ophoping van vet in de lever. Wanneer geassocieerd met cardiometabolische factoren, wordt de term MASLD, steatotische leverziekte geassocieerd met metabolische disfunctie, gebruikt. Vroeger stond het bekend als niet-alcoholische leververvetting. Alcoholgerelateerde vormen zijn verschillend, hoewel verschillende factoren naast elkaar kunnen bestaan.

Abdominale obesitas, diabetes type 2 en lipidenveranderingen zijn belangrijke factoren. Sommige mensen ontwikkelen ontstekingen, fibrose en cirrose; niet alle steatosen verlopen op dezelfde manier.

De evaluatie omvat risicofactoren, bloedonderzoek en onderzoeken om vet en fibrose te beoordelen; een biopsie is gereserveerd voor bepaalde situaties. Lichamelijke activiteit, voeding en geleidelijke gewichtsbeheersing maken deel uit van de behandeling, evenals diabetes en cardiovasculair risicobeheer. De arts bepaalt de controles en eventuele aanvullende behandelingen.

Galstenen

Stenen ontstaan wanneer bepaalde componenten van gal kristalliseren. Ze kunnen in de galblaas blijven of in de galwegen terechtkomen. Leeftijd, familiegeschiedenis, zwangerschap, zwaarlijvigheid en snel gewichtsverlies zijn daarmee samenhangende factoren, en niemand kan alle gevallen verklaren.

Veel stenen veroorzaken geen symptomen. Biliaire koliek veroorzaakt pijn in de bovenbuik, vaak aan de rechterkant, die kan uitstralen naar de rug of schouder. De pijn kan optreden na een maaltijd, maar niet altijd.

Echografie is een gebruikelijke test bij de evaluatie. Stenen kunnen zonder symptomen worden opgespoord; symptomatische of gecompliceerde ziekten kunnen verwijdering van de galblaas vereisen. Stenen in het galkanaal kunnen worden behandeld met een endoscopische procedure genaamd ERCP. Het aanpassen van uw maaltijden kan het ongemak verminderen, maar het zal de verstopping niet wegnemen.

Ernstige of aanhoudende pijn, koorts, koude rillingen, braken of geelzucht vereisen dringende aandacht.

Portale hypertensie

Het is een toename van de druk in het poortaderstelsel, dat bloed van het spijsverteringsstelsel en de milt naar de lever transporteert. Cirrose is de belangrijkste oorzaak, maar er zijn ook vaatziekten en andere ziekten.

Het kan vochtretentie in de maag, een vergrote milt en spataderen in de slokdarm of maag veroorzaken die kunnen bloeden. De evaluatie omvat de klinische presentatie, analyse en lever- en vasculaire onderzoeken zoals Doppler-echografie. Endoscopie wordt gebruikt om spataderen te identificeren en soms te behandelen; het is niet de enige test om portale hypertensie te detecteren.

Behandelingen richten zich op oorzaken en complicaties met medicijnen en procedures die door een specialist zijn geselecteerd. Voor het braken van bloed, zwarte ontlasting of flauwvallen is het noodnummer 112 nodig.

Cholecystitis en acute cholangitis

Cholecystitis is een ontsteking van de galblaas, vaak veroorzaakt doordat een steen de uitgang ervan blokkeert. Acute cholangitis is een ontsteking van de galwegen, vaak gepaard gaand met obstructie. Het zijn verschillende en potentieel ernstige aandoeningen.

Aanhoudende pijn in de rechterbovenbuik, koorts of koude rillingen en geelzucht vereisen dringende evaluatie. U hoeft niet 24 uur te wachten. Verwarring, ernstige zwakte, flauwvallen of moeite met ademhalen kunnen duiden op sepsis: bel 112.

De tests omvatten een analyse en onderzoek van de galwegen. Ziekenhuisbehandeling kan vloeistoffen, pijnverlichting en antibiotica omvatten. Cholangitis met obstructie kan drainage van de galwegen vereisen, vaak door ERCP; een operatie kan geïndiceerd zijn vanwege cholecystitis. Tijden en procedures zijn afhankelijk van de ernst en er is geen garantie op herstel binnen een week.

Hepatitis A

Hepatitis A is een virale infectie van de lever die voornamelijk wordt overgedragen via de fecaal-orale route, via besmet voedsel of water, en door nauw contact. Het kan ook gebeuren zonder te reizen. Handhygiëne, voedselveiligheid en vaccinaties bevorderen preventie.

Symptomen kunnen zijn: vermoeidheid, misselijkheid, maagpijn, donkere urine, bleke ontlasting en geelzucht; bij kleine kinderen kan de infectie minimaal symptomatisch zijn. Speciale bloedonderzoeken bevestigen de diagnose.

Het wordt geen chronische infectie. De behandeling is voornamelijk ondersteunend en richt zich op hydratatie en medicijnen die de lever kunnen beschadigen. Ernstige gevallen vereisen ziekenhuisbehandeling. Na contact met risico’s dient u zo snel mogelijk advies in te winnen bij een zorgverlener over profylaxe en vaccinatie. Het model is afhankelijk van het product en de situatie.

Hepatitis B

Hepatitis B wordt overgedragen via bloed en andere biologische vloeistoffen, seksuele relaties en bij de geboorte van moeder op kind. De infectie kan acuut of chronisch zijn en brengt het risico op cirrose en leverkanker met zich mee.

Veel mensen hebben geen symptomen. Indien aanwezig kunnen ze misselijkheid, vermoeidheid, buikpijn, donkere urine en geelzucht omvatten. De diagnose vereist specifieke tests; bij chronische infecties worden ook de virale activiteit en de leveraandoeningen geëvalueerd.

Acute hepatitis wordt gewoonlijk behandeld met ondersteunende zorg en medisch toezicht. Er zijn antivirale middelen voor chronische hepatitis B die het virus effectief blokkeren en het risico op complicaties verminderen, hoewel langdurige behandeling vaak vereist is. Niet iedereen heeft meteen hetzelfde medicijn nodig, maar iedereen heeft wel een goed behandelplan nodig.

Vaccinatie voorkomt infectie. Tijdens de zwangerschap en na blootstelling aan risico’s zijn speciale maatregelen beschikbaar en snel geregeld met de gezondheidszorg.

Hepatitis C

Hepatitis C is een infectie van de lever die voornamelijk via besmet bloed wordt overgedragen. U kunt jarenlang klachtenvrij blijven; vermoeidheid, misselijkheid of geelzucht alleen onderscheiden het niet van andere vormen van hepatitis.

Bij de screening wordt gezocht naar antilichamen en indien nodig wordt een test uitgevoerd om een actieve infectie te bevestigen. Bij de beoordeling wordt ook rekening gehouden met leverschade en andere gezondheidsproblemen.

Direct werkende antivirale middelen kunnen de infectie in de meeste gevallen genezen. De arts kiest de behandeling en bewaakt deze; bij gevorderde leverschade kan monitoring nodig zijn, zelfs na virologisch herstel. Er bestaat geen vaccin en herinfectie is mogelijk na de behandeling, dus maatregelen om contact met geïnfecteerd bloed te vermijden zijn nog steeds belangrijk.

Hepatitis D

Het hepatitis D-virus heeft het hepatitis B-virus nodig om zich te kunnen voortplanten. De infectie kan samen met hepatitis B worden opgelopen of overlappen met bestaande hepatitis B, waardoor het risico op een ernstige leverziekte toeneemt.

Infectie vindt plaats via bloed en andere biologische vloeistoffen. De symptomen kunnen vergelijkbaar zijn met die van andere vormen van hepatitis, maar kunnen ook ontbreken. Voor mensen met hepatitis B zal een arts speciale tests evalueren om hepatitis D op te sporen en, indien positief, de activiteit van de infectie.

Het hepatitis B-vaccin voorkomt indirect hepatitis D bij mensen die niet besmet zijn met hepatitis B. Het beschermt niet tegen D bij mensen die al een hepatitis B-infectie hebben.

Buikpijn en locatie

Baseren. De darmen, blaas en geslachtsorganen kunnen pijn in de onderbuik veroorzaken. Constipatie, prikkelbaredarmsyndroom, urineweginfecties, endometriose en cysten in de eierstokken zijn mogelijke voorbeelden. Tijdens de zwangerschap of als zwangerschap mogelijk is, moet ook aanzienlijke pijn worden geëvalueerd om een buitenbaarmoederlijke zwangerschap uit te sluiten.

Stuurboord. Blindedarmontsteking kan pijn veroorzaken, vooral in de rechter benedenhoek; galblaas- of leverproblemen hebben meestal invloed op het bovenste gedeelte. Deze indicaties gelden niet voor alle mensen.

Omhoog. Reflux, zweren, galstenen en pancreatitis kunnen pijn in dit gebied veroorzaken. Een hartprobleem kan zich ook uiten als ongemak in de bovenbuik, vooral pijn op de borst, zweten of moeite met ademhalen: bel in dit geval 112.

Links. Gasvorming, obstipatie, diverticulitis en urinaire of gynaecologische aandoeningen zijn enkele mogelijkheden. De website bevestigt de diagnose niet: de duur, het beloop, de bijbehorende symptomen en het bezoek begeleiden de onderzoeken.

Meer gedetailleerde informatie in het Engels: NHS: buikpijn En NIDDK: ziekten van het spijsverteringskanaal.